Vào tháng Năm, Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu sẽ thảo luận về mức thuế mới, sau khi các quốc gia EU trước đó đã mở đường cho việc này. Có thể quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra trong phiên họp toàn thể của Nghị viện vào tháng Sáu.
Các tổ chức nông dân và một số quốc gia thành viên EU lo ngại việc áp dụng đột ngột mức thuế cao sẽ dẫn đến tăng chi phí cho nông dân, giảm sản lượng và làm tăng giá thực phẩm. Theo họ, không nên đặt thêm gánh nặng lên ngành nông nghiệp trong thời điểm bất ổn mà không có các phương án thay thế.
Ủy ban Nông nghiệp EP cho rằng tác động của mức thuế mới đối với nông dân châu Âu là quá lớn. Việc tăng giá sản xuất có nguy cơ làm suy yếu khả năng cạnh tranh của họ, trong khi họ vốn đã chịu áp lực từ các quy định môi trường và chi phí ngày càng tăng. Ủy ban Nông nghiệp cho rằng trước hết cần phải đánh giá mức độ phụ thuộc của các nước EU vào phân bón Nga.
Liên đoàn nông nghiệp châu Âu Copa-Cogeca cũng kêu gọi hoãn áp thuế. Tổ chức này gồm các nông dân và hợp tác xã, cho rằng EU cần tránh để người nông dân trở thành nạn nhân tài chính của chính sách địa chính trị. Nếu mức thuế vẫn được áp dụng, Copa-Cogeca yêu cầu bồi thường cho các nông dân bị ảnh hưởng nhằm tránh các vấn đề sản xuất.
Liên minh châu Âu từ khi bắt đầu chiến tranh Nga - Ukraine đã áp đặt nhiều lệnh trừng phạt đối với nguyên liệu thô, dầu mỏ và thép của Nga. Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt này chưa áp dụng với phân bón cũng như một số sản phẩm thực phẩm và nông nghiệp. Vì vậy, cuộc tranh luận về phân bón chạm đến những câu hỏi rộng hơn về chính sách thương mại và an ninh lương thực.
EU không tự sản xuất đủ phân bón để đáp ứng hoàn toàn nhu cầu trong nước. Hơn 40% phân bón sử dụng tại châu Âu đến từ Nga và Belarus. Nguồn cung từ các quốc gia khác rất hạn chế hoặc có giá đắt hơn. Việc tăng vọt mức thuế nhập khẩu sẽ nhanh chóng tạo ra tác động trên thị trường thực phẩm nông nghiệp châu Âu.
Một số người ủng hộ cho rằng EU cần giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp không đáng tin cậy. Bằng cách theo đuổi sự tự chủ chiến lược, châu Âu có thể tự bảo vệ mình trước áp lực địa chính trị. Nhưng theo những nhà phê bình, điều này làm cho an ninh lương thực bị đặt vào tình thế không cần thiết.
Đại biểu Nghị viện châu Âu người Hà Lan Bert-Jan Ruissen (SGP) dự đoán mức thuế nhập khẩu sẽ tăng dần. Ông cho rằng "quan trọng là không để gánh nặng đó rơi lên đầu người nông dân" và đây cũng là lý do để tăng cường sử dụng phân bón nông nghiệp như Renure. Theo ông, điều này khuyến khích kinh tế tuần hoàn, bền vững hơn và cũng rẻ hơn cho người làm nông.
Trong khi đó, Ủy ban châu Âu cũng đang xây dựng một chế độ thương mại mới với Ukraine, nước trước chiến tranh đã nhập khẩu nhiều phân bón từ Nga. Điều này gây thêm áp lực về thời gian và phức tạp cho cuộc tranh luận. Thương mại tự do với Ukraine cũng vì thế cũng bị ảnh hưởng, đồng thời vị thế cạnh tranh của nông dân các nước láng giềng Đông Âu cũng chịu sức ép.