Bài diễn văn được đưa ra vào thời điểm Liên minh châu Âu đang đối mặt với một thế giới mà các liên minh cũ không còn là điều hiển nhiên. Hoa Kỳ ngày càng đặt lợi ích riêng lên hàng đầu, trong khi ở biên giới phía đông, áp lực từ Nga ngày càng tăng. Von der Leyen nhấn mạnh châu Âu cần tìm ra một sự cân bằng mới: bây giờ hoặc không bao giờ.
EU đứng tại ngã tư đường khi phải tự chủ hoàn toàn sau hàng chục năm phụ thuộc vào hợp tác kinh tế và quân sự với NATO do Hoa Kỳ dẫn dắt, nhưng giờ đây - ở mặt trận phía tây - đối mặt với một Hoa Kỳ đặt lợi ích riêng của mình lên trên hết và chi phối các quyết định.
Ngược lại, các quốc gia EU phía đông đang bị đe dọa bởi một Bức màn Sắt mới do sự gia tăng xâm lược quân sự từ phía Nga - trên mặt trận phía đông. Putin cũng kêu gọi “Make Russia Great Again”.
Theo Von der Leyen, đây là lúc tăng cường Liên minh, trước khi một thực tế địa chính trị mới buộc các quốc gia EU rơi vào tình thế phụ thuộc một lần nữa. Bà chỉ ra rằng trong những thập kỷ qua, EU thường dựa vào các đảm bảo an ninh của Mỹ. Sự hiển nhiên đó đã không còn và không thể tiếp tục làm nền tảng cho chính sách châu Âu, bà nói, một cựu Bộ trưởng Quốc phòng Đức.
Đồng thời, cuộc chiến của Nga chống lại Ucraina là một thử thách liên tục đối với sự đoàn kết châu Âu. Kremlin đã vi phạm luật pháp quốc tế và thể hiện sự sẵn sàng làm suy yếu ngoại giao. Trong nhiều bài diễn thuyết trước đây, Von der Leyen gọi hành động bạo lực này là tùy tiện và nguy hiểm, và hôm nay bà sẽ tiếp tục nhắc lại thông điệp đó.
Vì vậy, việc tăng cường ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu là trung tâm của vấn đề. Von der Leyen nhấn mạnh rằng hàng trăm tỷ euro sẽ được giải ngân trong ngân sách nhiều năm để xây dựng một nền tảng quân sự riêng. Theo bà, Liên minh không thể trì hoãn: chỉ có cách tiếp cận chung mới mang lại sức mạnh cần thiết, bà sẽ nhắc nhở những người chần chừ và phản đối trong Nghị viện châu Âu.
Bởi vì thực tế có những nghi ngờ bên trong Nghị viện và các quốc gia EU. Một số chính trị gia lo ngại rằng “Brussels” quá tập trung vào giải pháp quân sự và thiếu chú trọng đến ngoại giao và hợp tác. Những người khác sợ rằng một dự án quốc phòng có thể gây chia rẽ giữa các quốc gia có lợi ích khác nhau, như lịch sử EU hàng thập kỷ đã chỉ ra.
Von der Leyen muốn phản bác những phê bình này bằng cách chỉ ra ý nghĩa rộng lớn hơn của sự tự chủ. Bà không chỉ quan tâm đến quốc phòng, mà còn cả vấn đề an ninh năng lượng (gió và mặt trời), sức mạnh công nghiệp và sự độc lập công nghệ. Trong quan điểm của bà, tất cả các lĩnh vực này phải hội tụ để làm cho Liên minh vững mạnh trước áp lực bên ngoài và sự phụ thuộc vào bên ngoài.
Von der Leyen với lời kêu gọi này đang đối mặt với nhiệm vụ nặng nề là tìm kiếm sự ủng hộ tại một Nghị viện châu Âu chia rẽ. Các chính trị gia theo chủ nghĩa dân tộc và cực hữu xem bà như biểu tượng của sự yếu đuối của Liên minh, nhưng bà tự trình bày là người có thể định hướng cho châu Âu đi đến sự quyết đoán và độc lập hơn. Liệu tham vọng đó có được chung chia rộng rãi, điều này sẽ được rõ ràng hôm nay tại Strasbourg.
Điều chắc chắn là Von der Leyen muốn truyền tải thông điệp rõ ràng: Liên minh châu Âu đang đứng trước một ngã rẽ. Nếu các nước thành viên không đưa ra những lựa chọn chung ngay bây giờ, châu Âu có nguy cơ lặp lại vai trò để người khác quyết định phương hướng. Với bà, đã đến lúc phá vỡ điều đó.