Cảnh báo này được gửi đến Áo, Đan Mạch, Đức, Hy Lạp và Hà Lan. Các quốc gia này đang phối hợp triển khai kế hoạch thành lập các trung tâm hồi hương chung tại các nước không thuộc EU dành cho người xin tị nạn bị từ chối và các di dân khác. Hội đồng Châu Âu nhấn mạnh rằng các “trung tâm hồi hương” như vậy chỉ có thể chấp nhận được khi hoàn toàn phù hợp với luật nhân quyền quốc tế.
Hội đồng Châu Âu không phải là một bộ phận của EU mà là tổ chức gồm nhiều quốc gia châu Âu giám sát hoạt động dân chủ của các chính phủ trong những quốc gia đó.
Rủi ro
Ủy viên nhân quyền Michael O'Flaherty chỉ ra rằng việc đưa người đến các trung tâm hồi hương ngoài Liên minh châu Âu có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng kể. Theo ông, họ có thể bị ngược đãi, bị giam giữ tùy tiện hoặc bị vi phạm nghiêm trọng các quyền của mình. Do đó các chính phủ phải thận trọng đánh giá trước các hệ quả có thể xảy ra từ kế hoạch của họ.
Promotion
Trước tiên
Ủy viên đưa ra bốn điều kiện quan trọng. Các nhà chức trách phải tiến hành đánh giá đầy đủ tất cả các rủi ro về nhân quyền và thực hiện các biện pháp để giảm thiểu những rủi ro đó. Ngoài ra các trung tâm tiếp nhận phải luôn được kiểm tra độc lập thường xuyên. Các thỏa thuận với các nước thứ ba phải được củng cố về mặt pháp lý và các quốc gia EU không được đẩy trách nhiệm cho các nước khác một cách dễ dàng. Cuối cùng, quốc hội, tòa án và công chúng phải có khả năng giám sát việc thực thi.
Trẻ em
Hội đồng Châu Âu đặc biệt quan tâm đến các nhóm dễ bị tổn thương. Theo ủy viên, trẻ em và những người cần được bảo vệ thêm không được phép bị đưa vào các quy trình có thể gây nguy hiểm đến quyền lợi hoặc sự an toàn của họ. Sự minh bạch về việc phân tích rủi ro, kiểm tra và các thỏa thuận với nước thứ ba là điều không thể thiếu.
Trung tâm hồi hương
Cuộc tranh luận về các trung tâm hồi hương gắn chặt với cải cách gần đây của chính sách tị nạn châu Âu. Nghị viện châu Âu đã thông qua tháng trước các quy tắc nghiêm ngặt nhằm đẩy nhanh quá trình hồi hương người xin tị nạn bị từ chối và cho phép các nước EU thiết lập trung tâm hồi hương ngoài Liên minh châu Âu.
Tuy nhiên, trong Nghị viện có sự chia rẽ chính trị rõ ràng về việc thắt chặt này. Người ủng hộ cho rằng quy định mới là cần thiết để các thủ tục hồi hương hoạt động hiệu quả hơn, còn người phản đối lo ngại rằng điều này sẽ làm suy yếu việc bảo vệ người xin tị nạn.
Italia
Trong khi đó, đánh giá đầu tiên của Ủy ban châu Âu cho thấy việc thi hành thỏa thuận tị nạn mới diễn biến khác nhau. Theo Ủy ban, các nước EU đã có tiến bộ trong việc đảm nhận trách nhiệm mới, nhưng vẫn tồn tại các điểm nghẽn quan trọng. Chẳng hạn, Italia đã chặn nhiều yêu cầu nhận lại người xin tị nạn đã đăng ký, trong khi Hy Lạp theo Ủy ban đã có những bước chuẩn bị tổ chức và kỹ thuật để thực hiện các thủ tục mới.
Bảo đảm
Cảnh báo của Hội đồng Châu Âu cho thấy việc thực hiện chính sách hồi hương mới của châu Âu không chỉ là thách thức về thực tiễn và chính trị mà còn là thách thức pháp lý. Tổ chức nhấn mạnh hợp tác với các nước không thuộc EU là có thể, nhưng chỉ khi việc bảo vệ các quyền con người cơ bản được đảm bảo rõ ràng và bền vững.