Các công tố viên trong vụ xử bốn nghi phạm MH17 từ chối cho người thân nạn nhân xem toàn bộ hồ sơ hình sự. Văn phòng công tố lo ngại bằng chứng có thể bị rò rỉ qua người thân ra truyền thông, tạo nên một dạng ‘xét xử qua báo chí’.
Một bộ phận người thân không đồng ý với điều đó và muốn được xem tất cả. Theo luật sư của họ, việc ‘biết hết’ là cần thiết cho quá trình vượt qua nỗi đau. Ngược lại, việc các công tố viên không chia sẻ (hoặc chưa chia sẻ) toàn bộ bằng chứng khiến các nhà phê bình có cảm giác Văn phòng công tố có điều gì đó muốn giấu. Điều này cũng liên quan đến việc Văn phòng công tố phân biệt nguyên tắc giữa ‘công khai’ và ‘cho người thân xem’, như được giải thích trong một buổi họp báo.
Nạn nhân và người thân về mặt pháp luật có quyền được nhận các tài liệu trong hồ sơ xét xử khi có phiên tòa. Hồ sơ này bao gồm biên bản làm việc, bản khai nhân chứng và các báo cáo giám định pháp y. Trong luật tố tụng hình sự có quy định nạn nhân có quyền nhận “bản sao các tài liệu tố tụng có liên quan đến họ”. Người thân cho rằng toàn bộ hồ sơ “đều quan trọng với họ”.
Tuy nhiên, vào mùa thu năm ngoái Văn phòng công tố đã gửi thư cho người thân MH17 thông báo rằng họ chỉ được xem bản tóm tắt. Văn phòng công tố cho biết người thân sẽ nhận được bản tóm tắt 160 trang, nhưng toàn bộ hồ sơ dài 36.000 trang vẫn được giữ bí mật. Điều đó có nghĩa hơn 99% các phát hiện điều tra sẽ được giữ kín đối với người thân.
Thông thường, nạn nhân và người thân sẽ nhận được hồ sơ cần thiết từ rất sớm trước khi phiên tòa bắt đầu. Tuy nhiên theo Văn phòng công tố thì điều này dường như không phù hợp trong vụ MH17. Luật cho phép không cung cấp tài liệu tố tụng nếu điều đó có thể gây hại cho quá trình điều tra và truy tố. Tuy nhiên luật sư của người thân cho rằng điều đó không xảy ra trong trường hợp này.
Hơn nữa, trong ngày thứ hai của các phiên điều trần hồi thứ ba, luật sư được biết Văn phòng công tố đã cho họ xem một biên bản làm việc chưa công khai về “những điểm chính của quá trình xử án”, nhưng không cho xem nhiều tài liệu phụ liên quan quan trọng khác. Thêm vào đó, các luật sư dường như đã phải cam kết không chia sẻ thông tin này với khách hàng/người thân.
Piet Ploeg, Chủ tịch Quỹ Thảm họa máy bay MH17 đại diện phần lớn người thân, không đồng ý với quyết định của Văn phòng công tố. Họ muốn được xem càng nhiều tài liệu tố tụng càng tốt và càng sớm càng tốt. Người thân muốn thực hiện quyền phát biểu của mình. Và để chuẩn bị, họ cần biết có những bằng chứng gì, nhân chứng đã khai ra sao. Chỉ một bản tóm tắt 160 trang là quá ít. Bạn không biết bên trong 36.000 trang kia có gì, ông nói. Văn phòng công tố thì cho rằng 160 trang là đủ để chuẩn bị.

