Các thương nhân nguyên liệu toàn cầu lớn đã thu được lợi nhuận khổng lồ trong năm qua nhờ giá thực phẩm tăng cao, năng lượng đắt đỏ và xuất khẩu gián đoạn. Cung cấp thực phẩm toàn cầu không chỉ bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến Nga tại Ukraina, mà còn do các mùa vụ thất bại vì hạn hán ở nhiều nơi khác trên thế giới.
Theo các chuyên gia của Liên Hợp Quốc và tổ chức cứu trợ quốc tế Oxfam, “hệ thống thực phẩm của chúng ta đã bị phá vỡ. Hệ thống không giúp đỡ được người nghèo mà tập trung quyền lực và lợi nhuận vào tay số ít,” họ nói với tờ báo Anh The Guardian.
Theo Liên Hợp Quốc, giá thực phẩm năm nay đã tăng 20%. “Hệ thống thực phẩm bị thống trị bởi một số ít tập đoàn đa quốc gia lớn. Vì thế không có gì ngạc nhiên khi các công ty này đồng thời tạo ra lợi nhuận khổng lồ.”
Báo cáo tài chính hàng năm của các thương nhân lớn trong lĩnh vực ngũ cốc và nguyên liệu thực phẩm khác đã tăng lên giữa bối cảnh khủng hoảng này. Các công ty lớn được gọi tắt là ABCD theo chữ viết tắt tên họ: Archer-Daniels-Midland, Bunge, Cargill và Louis Dreyfus. Họ kiểm soát từ 70-90% thương mại ngũ cốc quốc tế.
Archer-Daniels-Midland ghi nhận lợi nhuận kỷ lục trong quý hai năm nay. Louis Dreyfus thông báo lợi nhuận năm 2021 của họ tăng hơn 80% so với năm trước đó.
“Việc các ông lớn thương mại nguyên liệu thu lợi nhuận kỷ lục trong khi khủng hoảng đói nghèo đang đe dọa là không công bằng,” chuyên gia Liên Hợp Quốc Olivier De Schutter nói. “Thậm chí tệ hơn, các công ty lớn này còn có thể làm nhiều hơn để ngăn chặn khủng hoảng.” De Schutter cho biết thị trường ngũ cốc quốc tế còn tập trung hơn và kém minh bạch hơn cả thị trường năng lượng.
Cũng có những lo ngại về sự tập trung trong thương mại hạt giống và hóa chất sử dụng trong nông nghiệp. Ba tập đoàn đa quốc gia lớn, Bayer-Monsanto, Dupont-Dow và Chem-Trung Quốc Syngenta chiếm khoảng 60% thị phần thương mại.