Theo ông Rutte, người mới đây trở thành Tổng thư ký NATO, toàn bộ NATO hiện đang “nằm trên mặt trận phía đông” của liên minh. Ý ông là mối đe dọa không chỉ liên quan đến các nước Baltic mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ Tây Âu. Ông cho rằng một sự chuẩn bị chung và quy mô lớn là không thể tránh khỏi.
Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở The Hague ngày 24 tháng Sáu, ông Rutte muốn kêu gọi một “bước nhảy vọt” trong khả năng sẵn sàng phòng thủ. Ông đặc biệt yêu cầu các quốc gia thành viên châu Âu tăng đáng kể chi tiêu quốc phòng, đồng thời chuyển thành khả năng huy động binh lính, hệ thống và phòng không cụ thể.
Ông Rutte cho rằng NATO cần mở rộng khả năng phòng không và phòng thủ tên lửa lên tới 400%. Chỉ có như vậy mới có thể đáp ứng hiệu quả trước các mối đe dọa từ Nga. Việc bảo vệ chống tên lửa siêu thanh và máy bay không người lái cũng cần được tổ chức tốt hơn.
Đặc biệt, Estland, Latvia, Litva và Phần Lan rất lo ngại về sự hung hăng quân sự của Nga. Họ muốn Tây Âu chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với an ninh chung và thể hiện sự đoàn kết với các quốc gia thành viên phía đông vốn dễ tổn thương.
Ông Rutte nhấn mạnh rằng suy nghĩ theo ước muốn sẽ không bảo vệ được NATO. Chỉ có một chiến lược thực tế và mạnh mẽ mới mang lại an toàn. Điều này bao gồm cả sự răn đe có sức thuyết phục: “Putin chỉ hiểu sức mạnh,” theo lời ông Rutte.
Dù cuộc xung đột tại Ukraina là nguyên nhân chính gây ra nhiều lo ngại này, ông Rutte vẫn khẳng định tương lai của Ukraina trong NATO là không thể đảo ngược, ngay cả khi điều này có thể không được nêu rõ trong tuyên bố cuối cùng sắp tới.
Tại hội nghị thượng đỉnh ở The Hague, các nước NATO sẽ phải quyết định về mức ngân sách quốc phòng, phân bổ năng lực và việc sản xuất chung các hệ thống phòng thủ. Ông Rutte muốn châu Âu đảm nhận vai trò dẫn đầu hơn nữa trong vấn đề này, dù Hoa Kỳ có thể thay đổi chính sách vào tháng Mười Một tới.