Cần có sự thay đổi triệt để nếu Liên minh châu Âu muốn đạt được trạng thái trung hòa khí thải carbon trong vòng ba mươi năm tới. Cần thiết phải có những biện pháp quyết liệt trong nông nghiệp, công nghiệp cũng như các lĩnh vực vận tải và năng lượng. Và ô nhiễm CO2 còn phải được giảm nhiều hơn nữa so với những gì đã thỏa thuận trong Hiệp định Khí hậu của Liên Hợp Quốc.
Sự chuyển đổi này sẽ tốn ít nhất 1000 tỉ euro, số tiền này phải được huy động từ Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB) và các khoản đầu tư tư nhân. Quá trình chuyển đổi không được làm tổn hại đến các quốc gia và công dân dễ bị tổn thương. Do đó, trong sáu năm tới sẽ có 100 tỉ euro trợ cấp.
Đó là cốt lõi của “Thỏa thuận Xanh” do Ủy ban Châu Âu trình bày tại Brussels bởi Chủ tịch Ursula von der Leyen và Phó Chủ tịch Frans Timmermans. Tuy nhiên, ngay từ bây giờ đã rõ là chưa có sự đồng thuận. Thực tế, phần lớn nền kinh tế và công nghiệp châu Âu đang phải đối mặt với nhiều quy định môi trường mới.
Hôm nay, các nhà lãnh đạo châu Âu sẽ thảo luận về những đề xuất này tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels. Và ngay từ bây giờ, Ba Lan, Hungary và Cộng hòa Séc đã từ chối cam kết trung hòa khí thải vào năm 2050. Lý do chính là ngành công nghiệp than ở các quốc gia này. EU thực sự muốn đóng cửa tất cả các mỏ than càng sớm càng tốt. Còn phong trào môi trường quốc tế trong phản ứng đầu tiên cũng cho rằng Thỏa thuận Xanh chưa “đủ xanh”.
Vào mùa xuân, Ủy ban Châu Âu dự kiến sẽ trình những đề xuất luật đầu tiên. “Trong vòng một trăm ngày đầu,” như Frans Timmermans đã từng nói trước đó. Các kế hoạch bao gồm việc trồng rừng lại và nâng cao độ bền vững của nhà ở trên quy mô lớn, sản xuất thép sạch và cấm sử dụng thuốc trừ sâu hóa học trong nông nghiệp.
Đối với người dân và doanh nghiệp, những đề xuất này sẽ có những tác động lớn. Timmermans và trưởng bộ phận của ông, cựu lãnh đạo PvdA Diederik Samson, vận động cho việc áp dụng thu phí kilomet trên toàn châu Âu và các yêu cầu nghiêm ngặt hơn về khí thải từ ống xả. Nếu việc tính phí theo quãng đường trong chính trị Hà Lan vẫn chưa khả thi, thì có lẽ chúng ta sẽ làm điều đó qua Brussels, một số người có thể nghĩ như vậy…
Hàng không và vận tải biển cũng phải trả thuế nhiên liệu hóa thạch tương tự các lĩnh vực vận tải khác. Ủy ban đề xuất chuyển ba phần tư vận tải đường bộ sang đường sắt và đường thủy. Họ cũng đề xuất các “cảng xanh” nơi những tàu “bẩn” không được chào đón.
Cũng cần có thuế nhập khẩu đối với sản phẩm của các công ty gây ô nhiễm từ các quốc gia ngoài EU. Trong các hiệp định thương mại tự do tương lai, Brussels muốn đưa các điều khoản về môi trường và khí hậu như hiện nay đối với ví dụ như nhân quyền. Timmermans cũng muốn thực hiện các biện pháp để bảo vệ hệ sinh thái và đa dạng sinh học trong EU.