Frans Timmermans, hiện đang giữ chức Trưởng ban khí hậu EU, đã quyết định rời Brussels để trở về Hà Lan, trở thành người dẫn đầu danh sách của một liên minh mới gồm hai đảng: đảng xã hội dân chủ cánh tả (PvdA) và đảng Xanh (GroenLinks). Theo nhiều cuộc thăm dò ý kiến, sự kết hợp các đảng này dưới sự lãnh đạo của Timmermans có cơ hội lớn để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội sớm vào ngày 22 tháng 11 tới.
Bối cảnh chính trị Hà Lan trong những năm gần đây rất phân mảnh với hiện có đến hai mươi nhóm nhỏ và phe tách ra cá nhân khác nhau, gồm hai nhóm cực hữu (FvD, chống EU và PVV, chống Hồi giáo) cùng đảng nông thôn BBB. Do những xáo trộn chính trị gần đây, nhiều lãnh đạo chính trị nổi bật khác ở Hà Lan cũng đã thông báo rời bỏ The Hague.
Sự sụp đổ sớm của liên minh gồm năm đảng trung tâm dưới thời Mark Rutte đã được nhiều nhà quan sát chính trị dự đoán từ lâu, vì chính phủ này là sự tiếp nối gần như chính xác của chính phủ trước đây từng bị sụp đổ vào năm 2021. Chính phủ đó phải từ chức sau khi vụ việc Cơ quan Thuế Hà Lan bị phát hiện đã phân biệt đối xử người dân với họ ngoại quốc trong nhiều năm và coi họ là kẻ gian lận.
Nhiều bộ trưởng đã rút lui khỏi chính trường với tâm trạng xấu hổ, nhưng Rutte vẫn ra tranh cử lại và trở thành thủ tướng sau những cuộc đàm phán khó khăn.
EU-ủy viên Timmermans, người chuẩn bị rời Brussels, từng là nhà ngoại giao Hà Lan (trong đó có công tác tại Moscow), nghị sĩ và bộ trưởng Bộ Ngoại giao. Ông gây chú ý quốc tế vào năm 2014 tại Liên Hợp Quốc khi tố cáo Nga về vụ bắn hạ MH17 trên Ukraine, cũng như ủng hộ các biện pháp trừng phạt phương Tây với Moscow vì việc chiếm đóng Crimea.
Sau cuộc bầu cử châu Âu năm 2019, Timmermans, với vai trò đầu danh sách đảng S&D xã hội dân chủ, từng được xem là ứng viên tiềm năng cho vị trí Chủ tịch Ủy ban châu Âu mới, nhưng cuối cùng các nguyên thủ châu Âu đã chọn nữ chính khách đại diện Đảng Dân chủ Cơ đốc Đức Ursula von der Leyen.
Với cương vị Phó Chủ tịch đầu tiên, trong những năm qua Timmermans phụ trách xây dựng Thỏa thuận Xanh châu Âu (European Green Deal), một dự án khí hậu và môi trường nhằm chống lại sự nóng lên và cạn kiệt tài nguyên Trái Đất. Từ đó đã có hàng chục đạo luật mới nhằm hạn chế ô nhiễm không khí và đất, cũng như điều chỉnh luật nông nghiệp và bảo vệ thiên nhiên. Ngoài ra, chuyển đổi sang năng lượng tái tạo mặt trời và gió dưới sự lãnh đạo của ông đã được thúc đẩy mạnh mẽ.
Kinh nghiệm, sự tập trung vào các vấn đề khí hậu và sự ủng hộ rộng rãi của PvdA và GroenLinks trong các cuộc thăm dò mang lại cho Timmermans vị thế mạnh để có thể chiếm ưu thế trong cuộc bầu cử tháng 11 và có khả năng trở thành Thủ tướng tiếp theo của Hà Lan. Rõ ràng Timmermans với quá trình công tác ấn tượng cùng tầm nhìn tham vọng sẽ là một nhân vật chủ chốt trong giai đoạn sôi động của chính trường Hà Lan sắp tới.
Tin tức về việc Timmermans trở lại chính trường Hà Lan đã nhận được sự quan tâm quốc tế. Nhiệm kỳ của ông tại Ủy ban châu Âu dự kiến kéo dài đến cuối năm 2024, nhưng Chủ tịch Ủy ban Ursula von der Leyen giờ phải chỉ định người thay thế ủy viên người Hà Lan sẽ rời đi. Việc này chắc chắn sẽ được tiến hành tham khảo ý kiến của Thủ tướng đương nhiệm Rutte, người trước đó từng nhiều lần khẳng định không mong muốn đảm nhận chức vụ quốc tế trong EU.
Về lý thuyết, bà Von der Leyen có thể bổ nhiệm một trong 27 Ủy viên hiện tại làm người thay thế tạm thời, với lý do rằng hầu hết các quyết định quan trọng về khí hậu và môi trường đã được ban hành và Ủy ban hiện tại cũng sẽ giảm hoạt động trong năm tới do chiến dịch bầu cử châu Âu (tháng 6 năm 2024).
Cũng có thể trong thời gian chưa đầy một năm này, trưởng nhóm đàm phán chính của Timmermans tại Hà Lan, cựu bộ trưởng Diederik Samsom, sẽ tiếp quản vị trí của ông.